İkinci Dünya Savaşı'nda uçak üretirken uçak fabrikalarında garip bir şey fark etmişler. İnsanlar aynı uçağı tekrar tekrar ürettikçe hızlanıyormuş.
Mesela Boeing'in fabrikasında ilk B-17'leri üretmek için uçak başına 140 bin işçi saati gerekirken, birkaç yıl sonra aynı uçak 15 bin saatte üretilebilir olmuş. Yani tecrübe arttıkça maliyet düzenli olarak düşüyormuş. Buna "deneyim eğrisi" ismini koymuşlar.
Sonra, Boston Consulting Group'un kurucusu Bruce Henderson, konuyu biraz daha geniş ele almış. Demiş ki, sadece işçilik değil, üretilen her şeyin toplam maliyeti, ürettikçe düşer. Eğer sizin maliyetleriniz böyle düzenli düşmüyorsa, sizde bir sorun vardır.
Dev şirketler bu iddianın üzerine atlamış.
Çünkü devlerin, ürettikçe ve devleştikçe maliyetlerinin düşmesi, doğal olarak işlerine gelmiş. Ölçek ve maliyet koşturması başlamış.
Ama beklediğini bulamayanlar da olmuş.