2017'de Netflix'in CEO'su Reed Hastings ne dedi:
"En büyük rakibimiz uyku".
Disney+, HBO ya da Amazon Prime değil. Uyku.
Neyi kastediyordu?
İnsanların günde 24 saati var. Bu saatlerin bir kısmında uyuyor, bir kısmında çalışıyor, bir kısmında yemek yiyorlar. Geriye kalan birkaç saatte de ya Netflix açıyor ya oyun oynuyor ya telefonda takılıyor ya kitap okuyor ya maça gidiyor...
Ya da uyuyor.
Yani Netflix'in mücadelesi sadece diğer platformlarla değil. İnsanların zamanıyla ve o zamanı nasıl kullandıklarıyla...
TikTok da rakip. Bir arkadaşla kahve içmeye gitmek de rakip. Fener - Galatasaray maçı da rakip. Hatta erken yatmak da rakip.
İşte Porter'ın beşinci ve son gücü tam olarak bunu anlatıyor: İkame ürünlerin tehdidi.
Ve beş gücün en sinsi olanı bu. Çünkü diğer dördünü görürsünüz. Rakipler belli. Yeni girenlerden haberiniz olur. Müşterinin pazarlık ettiğini ya da tedarikçinin fiyat artırdığını görürsünüz.
Ama ikame ürün...
Sektörünüzün dışından gelir. Bakmadığınız yerden, fark edemediğiniz yerden. Golü yedikten sonra gol yediğinizi anlarsınız.